Vazo, bahçe, Osterglocken & zehirlilik
Nergis, baharın simgesidir — ama her flower severin bilmesi gereken karanlık bir tarafı da vardır. Buna uygun bir buket ise Anneler Günü Buketi İlkbahar Neşesi. Bu bağlamda önerilir: Sonbahar Esintili Paskalya Selamı. Bu bağlamda önerilir: Çuha Çiçekli Neşeli Sarı Paskalya Sepeti.
Mart ayında ilk nergisler açtığında, kış kesin olarak bitmiş demektir. Avusturya’da bu çiçekler özellikle Osterglocken adıyla bilinir — çayırlarda, bahçelerde ve balkonlarda baharı müjdeleyen parlak sarı trompet biçimli çiçeklerdir. Salzkammergut bölgesinde hatta çiçeklerin sanatsal figürler hâlinde düzenlendiği özel bir Nergis Festivali bile vardır.
Ama nergislerin birçok kişinin bilmediği bir özelliği vardır: Vazoda diğer kesme çiçekleri öldüren bir salgı bırakırlar. Buna karşı ne yapabileceğinizi — ve nergis bakımı için başka nelere dikkat etmeniz gerektiğini — şimdi anlatıyoruz.
Kısa profil: Nergis
Botanik adı: Narcissus
Köken: Güneybatı Avrupa, Akdeniz bölgesi
Yetiştirildiği yerler: Hollanda, İngiltere, Avusturya (yabani)
Kışa dayanıklı: Evet, tamamen
Çiçeklenme dönemi: Mart – Mayıs
Vazoda dayanıklılık: 5 – 10 gün
Renkler: Sarı, Beyaz, Turuncu, İki renkli
Zorluk: kolay
Vazoda nergisler — sümüksü tuzak
İşte vazoda nergisler hakkında en önemli bilgi: Taze kesilmiş nergisler saplarından sümüksü bir öz salgılar. Bu salgı, diğer çiçeklerin su taşıyan kanallarını tıkayan likorin ve kalsiyum oksalat içerir. Laleler, güller, zambaklar — taze nergislerle aynı vazoya konduklarında hepsi birkaç saat içinde solar.
Çözüm basit: Nergisleri kestikten sonra önce tek başlarına su dolu bir vazoya koyun ve 24 saat boyunca “salgısını akıtmalarını” bekleyin. Bundan sonra yeniden kesmeyin (yoksa salgı yeniden başlar) ve ancak ondan sonra diğer çiçeklerle aynı vazoya koyun.
Ya da nergisleri tek başına bir vazoya koyabilirsiniz — zaten tek başlarına da son derece güzeldirler.
Önemli: Nergisleri, önceden 24 saat ayrı olarak salgısını akıtmalarına izin vermeden asla lalelerle aynı vazoya koymayın. Aksi halde laleler bir gün içinde solar.
Bahçeye nergis dikmek
Nergis dikmek son derece kolaydır. Soğanlar sonbaharda (Eylül-Kasım) toprağa, uçları yukarı bakacak şekilde, yaklaşık 10–15 cm derine yerleştirilir. Güneşli ile yarı gölgeli bir konum ve geçirgen toprak idealdir. Nergisler su birikmesine dayanamaz — ağır topraklarda dikim çukuruna bir avuç kum ekleyin.
Nergislerin en güzel yanı şudur: doğallaşırlar. Yani her yıl yeniden çıkar ve yavaş yavaş yayılırlar. Birkaç yıl sonra koca çiçek halıları oluşur. Bunu Salzkammergut çayırlarında mayıs ayında bütün görkemiyle görebilirsiniz — manzarayı sarı-beyaz bir denize çeviren milyonlarca yabani nergis.
Nergis soğanlarına tarla fareleri ve geyikler dokunmaz — lale ve çiğdemlerin aksine. Bunun nedeni zehirli olmalarıdır. Tarla faresi sorunu yaşayanlar, lale yerine nergis diker.
Nergis türleri
Klasik sarı nergisten çok daha fazlası vardır:
- Trompet nergisleri — uzun trompetli klasik nergis. 'King Alfred' ve 'Dutch Master' en bilinen çeşitlerdir.
- Büyük taçlı nergisler — daha kısa taçlı, çoğu zaman iki renkli (beyaz taç yapraklar, turuncu taç). 'Ice Follies' klasik çeşitlerden biridir.
- Şair nergisi (Narcissus poeticus) — beyaz taç yapraklar, küçük sarı-kırmızı taç, yoğun koku. Avusturya Alpleri'nde yabani olarak yetişir.
- Tazetta nergisleri — sap başına birden fazla küçük çiçek, yoğun kokulu. 'Paperwhite', soğuklama dönemi olmadan da evde çiçeklendirebileceğiniz en bilinen çeşittir.
Nergislerin anlamı
Nergisin anlamı yeni başlangıç, bahar ve yeniden doğuştur. Birçok kültürde kışa karşı baharın zaferini simgeler. Adı, kendi yansımasına âşık olan Yunan mitolojisindeki Narkissos'tan gelir — “narsisizm” kelimesi de buradan türemiştir.
Galler'de nergis ulusal çiçektir ve St. David's Day'de (1 Mart) takılır. Çin'de Yeni Yıl kutlamalarında uğur getirdiğine inanılır. Avusturya'da ise Paskalya ile ayrılmaz biçimde bağlantılıdır.
Nergisler zehirli midir?
Evet, nergisler zehirlidir — tüm kısımları, özellikle de soğanları. Yutulduğunda bulantı, kusma ve ishale yol açan likorin içerirler. Nadir durumlarda, özsuyla temas cilt tahrişine neden olabilir.
Çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği bir yerde tutun. Ancak bahçede sorun olmaz — hiçbir hayvan isteyerek nergis yemez. Tam da bu yüzden yabani hayvanların otlamasına karşı çok dayanıklıdırlar.
MoBlumen Wien'de bahar çiçekleri
Nergisler, laleler ve mevsimlik buketler — elde bağlanır, Viyana'ya teslim edilir.
Nergisler hakkında sık sorulan sorular
Sadece nergisler önce 24 saat boyunca ayrı bir kapta suda bekletildiyse ve sonrasında sapları tekrar kesilmediyse. Taze nergislerin salgıladığı özsu diğer çiçekleri öldürür.
Osterglocke, sarı trompet nergisinin halk arasındaki adıdır. Botanik olarak tüm Osterglocke'ler nergistir, ama her nergis Osterglocke değildir — beyaz, iki renkli ve katmerli çeşitler de vardır.
Evet, nergisler tamamen kışa dayanıklıdır ve hatta doğal olarak çoğalırlar — her yıl daha da yayılırlar. Önemli olan: Çiçeklenmeden sonra yaprakları sararana kadar bırakın; böylece soğan gelecek yıl için güç toplayabilir.
MoBlumen Wien'de taze çiçekler
Elle bağlanmış buketler ve salon bitkileri — Viyana'ya teslimat.
